იცოდით, რომ კვერცხებს ზომისა და ხარისხის მიხედვით აჯგუფებენ? - მნიშვნელოვანი ინფორმაცია, რომელიც ნამდვილად გამოგადგებათ
ბევრ ადამიანს კვერცხის ყიდვისას უბრალოდ ფასი ან შეფუთვა აინტერესებს, თუმცა რეალურად კვერცხებს კონკრეტული კატეგორიები გააჩნიათ, რაც განსაზღვრავს მათ ზომას, წონას და ზოგჯერ ხარისხსაც. ეს ინფორმაცია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მათთვის, ვისაც აინტერესებს, რას მოიხმარს, ან კერძებისთვის კონკრეტული ზომის კვერცხი სჭირდება.
რა ნიშნით იყოფა კვერცხები კატეგორიებად?
კვერცხის კატეგორიზაცია სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვანაირად ხდება, მაგრამ საქართველოში და ზოგადად ევროპის სტანდარტებით, კვერცხები ძირითადად იყოფა ზომის (წონის) და წარმოშობის/მწარმოებლის მიხედვით. თუმცა საქართველოში ჯერჯერობით სრულად რეგულირებული ევროპული სისტემის მსგავსად არ ხდება. მიუხედავად ამისა, ბაზარზე მაინც შეგხვდება კვერცხების დაყოფა გარკვეული წონის კატეგორიებისა და ზოგჯერ წარმოშობის მიხედვით. მოდი, ვნახოთ ძირითადი კატეგორიები:
საქართველოში კვერცხის შეფუთვაზე ხშირად არის მითითებული შემდეგი კატეგორიები:
- I კატეგორია – ყველაზე გავრცელებული. ჩვეულებრივ ზომის კვერცხია – დაახლოებით 53-63 გრამის ფარგლებში (შეესაბამება ევროპულ M–L ზომებს: S - Small – პატარა: წონა 43 გრამამდე, M - Medium – საშუალო: 53 გრამამდე, L - Large – დიდი: 63 გრამამდე, XL - Extra Large – ძალიან დიდი: 73 გრამზე მეტი).
- II კატეგორია – მცირე ზომის კვერცხები, დაახლოებით 45–52 გრამამდე.
- III კატეგორია – ძალიან მცირე ზომის კვერცხები, იშვიათად იყიდება შეფუთულად; უფრო ხშირად ბაზარში ან სოფლის მეურნეობებში გვხვდება.
- “სელექციური”, “ნატურალური”, “განსაკუთრებული” – ზოგჯერ მწარმოებლები იყენებენ ასეთ მარკირებებს მარკეტინგისთვის, თუმცა ხშირად ეს არ რეგულირდება მკაცრად.
ზოგიერთ ქართულ ფერმაში გამოიყენება პირდაპირ ევროპული M, L, XL მარკირებაც – განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ პროდუქცია ექსპორტისთვის ან უცხოური სტანდარტების მიხედვით არის დაფასოებული.
საქართველოში ჯერ კიდევ არ არის სავალდებულო კვერცხებზე იმ ინფორმაციის დატანა, რაც ქათმების მოვლის ფორმას ასახავს (მაგალითად, გალიაში, თავისუფლად ან ორგანულ პირობებში გაზრდილი).
თუმცა ზოგიერთი ფერმა საკუთარი ინიციატივით უთითებს:
- "სოფლის კვერცხი" / "ფერმის კვერცხი" – მიანიშნებს იმაზე, რომ ქათმები თავისუფალ სივრცეში იზრდებიან (თუმცა ამას სახელმწიფო სტანდარტი ჯერ არ არეგულირებს).
- "ორგანული" / "ბიო" – ასეთი წარწერა იშვიათად გვხვდება, და უნდა ჰქონდეს შესაბამისი სერტიფიკატი (ბიოპროდუქტებისათვის განკუთვნილი მარკირება).
კვერცხის შეფუთვა და ეტიკეტირება ექვემდებარება სურსათის ეროვნული სააგენტოს კონტროლს.
სავალდებულოა, რომ შეფუთვაზე იყოს:
- წარმოების თარიღი
- ვარგისიანობის ვადა
- მწარმოებლის დასახელება
- წონის კატეგორია (თუ ეს განისაზღვრება)
მომხმარებელმა, განსაკუთრებით ბაზარში შეძენისას, უნდა შეამოწმოს კვერცხების სისუფთავე, დაზიანებები და ვარგისიანობა, რადგან არასახელმწიფო მარკირებაში განსხვავებები უფრო ხშირად გვხვდება.
თუ გსურს უფრო ხარისხიანი პროდუქტის შეძენა:
- აირჩიეთ სანდო ბრენდები ან სერტიფიცირებული ფერმები
- ყურადღება მიაქციეთ წონის კატეგორიას – ხანდახან შეფუთვაში სხვადასხვა ზომის კვერცხებიც კი შეიძლება აღმოჩნდეს
- ეცადეთ შეამოწმო ვარგისიანობის ვადა და შენახვის პირობები